Jakie drewno do kominka? Gatunki, wilgotność, sezonowanie

Kominek grzeje tak dobrze, jak dobre jest drewno, które do niego trafia. Mokre polano gorzej grzeje, brudzi szybę, a na Mazowszu jest po prostu zakazane.

W skrócie: do kominka najlepiej nadaje się twarde drewno liściaste: grab, jesion, buk, dąb i drzewa owocowe. Lasy Państwowe wskazują, że drewno do kominka „powinno być gęste, twarde i suche”. Najważniejsza jest wilgotność: w województwie mazowieckim od 1 lipca 2018 r. nie wolno palić drewnem o wilgotności powyżej 20%, a producenci wkładów kominkowych zalecają ten sam próg. Żeby go osiągnąć, drewno sezonuje się co najmniej rok, najlepiej dwa, pod zadaszeniem i z przewiewem. Iglaste zostawia żywicę na szybie i w kominie, a płyt laminowanych, drewna impregnowanego i śmieci w kominku palić nie wolno.

Ten poradnik jest dla osób, które mają kominek albo piec na drewno i chcą kupić opał rozsądnie. Po lekturze będziesz wiedzieć, który gatunek wybrać, jak sprawdzić, czy drewno jest suche, i jak je przechowywać w domu.

Jakie drewno do kominka jest najlepsze?

Najlepsze drewno do kominka to twarde i gęste drewno z drzew liściastych: grab, jesion, buk, dąb oraz drewno z drzew owocowych, takich jak śliwa, jabłoń czy grusza. Tak zalecają leśnicy z Nadleśnictwa Świerklaniec, którzy podają też gęstość poszczególnych gatunków.

Gęstsze drewno ma więcej masy w tej samej objętości, więc z jednego metra ułożonych polan uzyskasz więcej ciepła. Drugą miarą jest wartość opałowa, potocznie nazywana kalorycznością, w kilowatogodzinach na metr przestrzenny (kWh/mp). Tabelę taką publikuje Nadleśnictwo Turek dla drewna sezonowanego.

Gęstość pochodzi z Nadleśnictwa Świerklaniec, wartość opałowa z Nadleśnictwa Turek (2021). Druga tabela nie podaje, przy jakiej wilgotności mierzono, więc traktuj ją jako porównanie gatunków między sobą.

Dlaczego drewno do kominka musi mieć wilgotność poniżej 20%?

Bo w województwie mazowieckim tak mówi prawo, a mokre drewno gorzej grzeje i brudzi szybę. Uchwała antysmogowa nr 162/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego obejmuje wprost „piece, kominki i kotły” (§ 2) i zakazuje w nich „paliw zawierających biomasę o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%” (§ 4 pkt 4). Zakaz obowiązuje od 1 lipca 2018 r. (§ 10). Pełny tekst jest w PDF uchwały na stronie Urzędu Marszałkowskiego.

Podobne uchwały mają inne województwa. Jeśli mieszkasz poza Mazowszem, sprawdź tekst uchwały swojego sejmiku, bo progi i terminy mogą się różnić.

Ten sam próg podają producenci wkładów. W instrukcji wkładu Kratki FRANEK zalecane jest drewno liściaste o wilgotności poniżej 20%, sezonowane minimum 18-24 miesięcy. Ta sama instrukcja wymienia niesezonowane drewno wśród przyczyn słabego grzania, a brudzenie szyby łączy z takim drewnem i ze spalaniem przy bardzo małym płomieniu.

Jak sprawdzić wilgotność drewna?

Czy drewno jest suche, najprościej sprawdzić miernikiem wilgotności drewna. Kupując drewno opałowe, pytaj sprzedawcę, jak długo drewno było sezonowane i w jakich warunkach. Drewno „świeże z lasu” trzeba najpierw sezonować, zanim trafi do kominka.

Jak długo sezonować drewno kominkowe?

Co najmniej rok, a najlepiej dwa lata. Tak zaleca Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku. Czas zależy od gatunku i pogody, więc źródła podają różne liczby:

• 6-12 miesięcy: typowy czas według Nadleśnictwa Jarocin, które zastrzega, że może to trwać dłużej,
• 18-24 miesiące: minimum według instrukcji wkładu Kratki,
• do 3 lat: dąb według Nadleśnictwa Turek.

Drewno schnie lepiej rozłupane, w przewiewnym miejscu i pod zadaszeniem, które chroni przed deszczem, ale nie zamyka stosu z boków.

Czy można palić w kominku drewnem iglastym?

Można, ale leśnicy tego nie polecają. Nadleśnictwo Świerklaniec zwraca uwagę, że drewno z drzew iglastych, takich jak sosna i świerk, zawiera żywicę, która osadza się na szybie i ściankach komina, a w kominku otwartym drewno iglaste strzela. Jeśli palisz iglastym, pilnuj, żeby było bardzo suche, i nie przesuwaj terminów czyszczenia przewodu kominowego.

Czym nie wolno palić w kominku?

Niczym, co jest odpadem. Według ustawy o odpadach termiczne przekształcanie odpadów prowadzi się wyłącznie w spalarniach i współspalarniach (art. 155), a za spalanie ich gdzie indziej grozi kara aresztu albo grzywny (art. 191).

Producenci wkładów wymieniają wprost, czego do paleniska nie wkładać. Kratki zabrania między innymi:

• płyt laminowanych, impregnowanych i klejonych,
• śmieci i odpadów z domu,
• węgla i drewna tropikalnego,
• olejów, benzyny, rozpuszczalników i innych płynnych środków chemicznych.

Na Mazowszu dochodzą paliwa zakazane uchwałą antysmogową, w tym muły i flotokoncentraty węglowe oraz węgiel brunatny (§ 4 uchwały 162/17).

Zanim kupisz opał, zapytaj sprzedawcę o trzy rzeczy: jaki to gatunek, jak długo i w jakich warunkach drewno było sezonowane oraz czy cena dotyczy metra przestrzennego, metra sześciennego czy drewna luzem.

Ile to jest metr przestrzenny drewna?

Metr przestrzenny (mp) to „kostka” ułożonych polan o wymiarach 1 × 1 × 1 m, razem z przerwami między nimi. Drewna litego jest w niej mniej. RDLP w Białymstoku podaje przeliczniki:

Porównując oferty, sprawdzaj, czy cena dotyczy metra przestrzennego, metra sześciennego drewna litego, czy drewna luzem. To trzy różne ilości.

Jak przechowywać drewno kominkowe?

Główny zapas trzymaj na zewnątrz, pod dachem i z przewiewem z boków. W domu wystarczy kilka dni zapasu przy kominku, na stojaku, który trzyma polana w jednym miejscu.

W naszym sklepie są metalowe stojaki na drewno kominkowe, w tym stojak Nexon w trzech rozmiarach: niski S (50 × 30 × 58 cm) i dwa wysokie, M (30 × 30 × 118 cm) i L (50 × 30 × 118 cm). Stawiając stojak przy kominku, trzymaj się zaleceń z instrukcji swojego wkładu, bo to ona określa, w jakiej odległości od paleniska nie może być materiałów palnych. Więcej o tym piszemy w poradniku jak rozpalić w kominku i jak układać drewno.

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze do kominka: dąb czy brzoza?

W zestawieniu Nadleśnictwa Turek dąb ma wyższą wartość opałową (2 100 kWh/mp) niż brzoza (1 900 kWh/mp), a według Nadleśnictwa Świerklaniec jest też gęstszy (710 wobec 650 kg/m³). Dąb dłużej schnie: leśnicy podają nawet 3 lata sezonowania.

Jakim drewnem nie wolno palić w kominku?

Mokrym, o wilgotności powyżej 20% (na Mazowszu zakazuje tego uchwała antysmogowa), a także drewnem impregnowanym i płytami laminowanymi lub klejonymi, których zakazują producenci wkładów. Śmieci i inne odpady wolno spalać wyłącznie w spalarniach, za spalanie ich w domu grozi kara według ustawy o odpadach.

Jakie drewno kominkowe pali się najdłużej?

Leśnicy zalecają drewno gęste, twarde i suche, a najwyższą gęstość w ich zestawieniu ma grab (830 kg/m³), potem jesion i buk. Pomiaru czasu palenia poszczególnych gatunków w wiarygodnym źródle nie znaleźliśmy, więc nie podajemy go w godzinach.

Czy świeże drewno nadaje się do kominka?

Nie. Leśnicy zalecają sezonowanie drewna co najmniej przez rok, zanim trafi do kominka, a w województwie mazowieckim od 1 lipca 2018 r. nie wolno palić drewnem o wilgotności powyżej 20%.

Podsumowanie

• Wybieraj twarde drewno liściaste: grab, jesion, buk, dąb albo owocowe.
• Wilgotność poniżej 20% jest na Mazowszu obowiązkiem prawnym.
• Sezonuj co najmniej rok, pod dachem i z przewiewem.
• Nie pal w kominku płyt, drewna impregnowanego ani śmieci.

Zapas na kilka wieczorów zmieści się na metalowym stojaku na drewno kominkowe obok kominka.